fbpx

Tlenoterapia hiperbaryczna, jak wygląda?

Pojedynczy zabieg tlenoterapii hiperbarycznej trwa około 60-80 minut i składa się z trzech etapów. Po zabiegu większość osób odczuwa przypływ energii i rześkość, ale jak to działa? Dowiedz się więcej!
tlenoterapia hiperbaryczna, jak wygląda?

Czym jest tlenoterapia hiperbaryczna? Jak wygląda komora hiperbaryczna?

W niniejszym artykule wyjaśnimy i rozwiejemy wasze wątpliwości. Jak wygląda zabieg w komorze hiperbarycznej? Ile czasu trwa?

Najprostsza definicja tlenoterapii hiperbarycznej brzmi następująco: tlenoterapia hiperbaryczna to metoda regeneracyjna polegająca na oddychaniu tlenem o zwiększonym stężeniu w warunkach ciśnienia większego niż atmosferyczne.

Czym jest atmosfera absolutna (ATA)?

Wystarczy wyobrazić sobie osobę, która stoi na równej linii z poziomem morza. Znajduje się ona w miejscu, gdzie panuje ciśnienie atmosferyczne równe 1 ATA. Im wyżej będziemy się znajdować, tym ciśnienie będzie mniejsze. Natomiast gdy zanurkujemy pod wodę, ciśnienie zacznie rosnąć mniej więcej w tempie 1 ATA na każde 10 metrów głębokości.

Mamy zatem do wykonania bardzo prosty rachunek. Na głębokości 5 metrów pod wodą będzie panowało ciśnienie 1.5 ATA, a na 20 metrach 3 ATA. Komory hiperbaryczne występują w różnych rodzajach: jednoosobowe, wieloosobowe, siedzące, leżące itd. Jedną z ważniejszych różnic w rodzajach komór jest ciśnienie, które jest w nich wykorzystywane. Komory stosujące ciśnienie poniżej 1.5 ATA są nazywane łagodnymi, a terapię nazywa się w tym przypadku odpowiednio łagodną tlenoterapią hiperbaryczną (mHBOT). Komory gdzie ciśnienie wynosi 2.0 ATA lub więcej, nazywa się komorami medycznymi. Komory medyczne pracują na wyższych ciśnieniach, są z tego powodu objęte ścisłymi regulacjami i zasadami obsługi, a także koniecznością obsługi przez specjalnie oddelegowany personel medyczny.

Przy ciśnieniu poniżej 1.5 ATA istnieje dużo mniejsze ryzyko wystąpienia skutków ubocznych zabiegów tlenoterapii hiperbarycznej, a to pozwala na większą dostępność takiej formy regeneracji. Generalna zasada mówi, że im większe ciśnienie tym terapia jest szybsza i skuteczniejsza. Komory medyczne najczęściej wykorzystywane są jako najskuteczniejsza metoda leczenia nagłych, jak i poważnych przypadków np. rozległych oparzeń czy zatruć dwutlenkiem węgla. Niestety zabiegi w tego rodzaju komorach są  trudno dostępne dla zainteresowanych (jest ich w Polsce około 10), są też drogie w eksploatacji, wymagają obsługi medycznej.

Czy każdy może skorzystać z takiego zabiegu? Przed rozpoczęciem sesji tlenoterapii hiperbarycznej zawsze zalecamy spotkanie z lekarzem pierwszego kontaktu, aby upewnić się, że nie ma żadnych występujących przeciwwskazań. Zwłaszcza w razie jakichkolwiek wątpliwości warto porozmawiać ze swoim lekarzem prowadzącym lub specjalistą. Także obsługa gabinetu, w którym znajduje się komora, powinna przeprowadzić wstępną rozmowę i ewentualnie również zaproponować konsultacje medyczną.

Czy strój jest ważny przy zabiegu w komorze hiperbarycznej?

W szpitalnych komorach o ciśnieniu powyżej 2.0 ATA pacjent przed zabiegiem przebiera się w dostarczone przez personel, bawełniane ubranie. W przypadku komór łagodnych możemy być ubrani „po cywilnemu”, ale również w odzież bawełnianą.

Warto pamiętać, że odzież wykonana z materiałów syntetycznych może gromadzić ładunki elektrostatyczne (doskonale znamy ten efekt, kiedy nasz ulubiony sweterek strzela iskrami), a wewnątrz komory to właśnie bawełna zapobiega takim wyładowaniom. Trzeba pamiętać, że w komorze jest większa ilość tlenu, dlatego takich wyładowań chcemy po prostu unikać.

Ile tlenu jest w łagodnej komorze?

Do łagodnej komory hiperbarycznej zazwyczaj są podłączone 2 urządzenia. Sprężarka pompująca zwykłe powietrze oraz koncentrator tlenu dostarczający skoncentrowany, pozyskany z pomieszczenia tlen o stężeniu wynoszącym zazwyczaj 90-95%. Skoncentrowany tlen dostarczany jest osobnym przewodem do komory i może być podawany na kilka sposobów:

  • Tlen trafia do komory i miesza się z powietrzem ze sprężarki.
    W takiej sytuacji oddychamy mieszanką powierza o zawartości ok. 25-35% tlenu w zależności od przepływu powietrza oraz mocy koncentratora tlenu.
  • Skoncentrowany tlen podawany jest przez maseczkę z workiem (rezerwuarem).
    W tym przypadku w zależności od szczelności maseczki oddychamy zazwyczaj mieszanką powietrza o zawartości ok. 80-95% tlenu.
  • Tlen podawany jest za pomocą wysięgnika znajdującego się w okolicach ust i nosa.
    Wysięgnik tego typu zazwyczaj nazywany jest potocznie „mikrofonem”. Ocenia się, że oddychamy wtedy mieszanką powietrza o zawartości tlenu ok. 60%.

Ile tlenu jest w medycznej komorze hiperbarycznej?

Medyczne komory hiperbaryczne zazwyczaj przyłączone są nie do koncentratorów tlenu, a do instalacji tlenowej gdzie tlen dostarczany jest z butli. Tego rodzaju konstrukcje wymagają przestrzegania bardzo wysokich norm bezpieczeństwa, ponieważ 100% tlen tworzy środowisko łatwopalne. Budowa komór medycznych ewoluowała. Kiedyś cała komora była wypełniana tlenem, ponieważ sądzono, że tlen będzie się wchłaniał również przez skórę i zwiększy to jego skuteczność. Tego rodzaju komory były bardzo niebezpieczne. Dziś większość komór medycznych budowana jest w taki sposób, że tlen dostarczany jest w szczelnych maskach, a sam wylot komory połączony jest przewodem wyprowadzonym na zewnątrz budynku. W komorach medycznych, gdy oddychamy przez bardzo szczelną maskę, jesteśmy w stanie oddychać nawet 100% tlenem.

Przy okazji trzeba tutaj obalić pewien mit. Żaden koncentrator tlenu nie jest w stanie wytworzyć czystego, 100% tlenu. Koncentratory koncentrują tlen z powietrza, z pomieszczenia, w którym się znajdują, odfiltrowując azot. W pomieszczeniu gdzie znajduje się koncentrator i komora, nie zwiększa się sumaryczna ilość tlenu, więc nie ma potrzeby budowania odprowadzenia powietrza z komory na zewnątrz budynku.

Jaka jest historia hiperbarii, kiedy się to zaczęło?

Historia tlenoterapii hiperbarycznej sięga setek lat wstecz. Zaczęło się to od chęci zgłębiania tajników dna morskiego. Istnieją dowody z okresu ponad 2500 lat p.n.e. które wskazują, że chińscy nurkowie przeszukiwali płycizny dna oceanu w poszukiwaniu pereł i muszli.

Alexander Wielki korzystał z dzwona nurkowego Colimphaxa do podwodnej wędrówki podczas oblężenia Tyru. Dzwon został opisany, jako „odwrócony czajnik wypełniony powietrzem”. Nurek mógł wejść pod wodę, schylić się po muszlę, następnie zaczerpnąć łyk powietrza z wnętrza dzwonu.

Wpływ zdrowotny podwyższonej atmosfery hiperbarii udokumentowano w 1662 r. kiedy Brytyjski lekarz Nathaniel Henshaw (1628-1673) stworzył szczelną komorę zwaną „Dominicilium”. Komora ta uznawana jest za pierwszą udokumentowaną komorą hiperbaryczną.  Jego praca była niezwykła, ponieważ powstała na 100 lat przed odkryciem istnienia tlenu. Powietrze w komorze można było kompresować  za pomocą miechów organowych. Ludzie przebywający w komorze, pomimo że nie był w niej podawany skoncentrowany tlen, czuli się lepiej, wracali do zdrowia szybciej. Komory hiperbaryczne stawały się coraz bardziej popularne w całej Europie.

Więcej na ten temat historii komór hiperbarycznych przeczytasz tutaj.

Etapy zabiegu tlenoterapii hiperbarycznej

Tlenoterapia hiperbaryczna trwa około 60-80 minut i składa się z trzech etapów. Gdy osoba zajmie wygodną pozycję w komorze, zakłada maskę tlenową lub wysięgnik w kształcie mikrofonu, który przekazuje nasycone tlenem powietrze prosto w okolicę nosa oraz jamy ustnej.

Rozpoczyna się faza powolnego sprężania powietrza, czyli zwiększania ciśnienia w komorze. Trwa ona około 6-12 minut, aż do momentu osiągnięcia ciśnienia w wysokości 1,3 ATA lub 1,5 ATA w zależności od rodzaju komory hiperbarycznej.

Następnie rozpoczyna się drugi, główny etap zabiegu, który trwa około 45-60 minut. Osoba może się zrelaksować, ponieważ to najdłuższa, właściwa część wspomagająca leczenie: w komorze panuje już odpowiednie ciśnienie, które umożliwia przenikanie tlenu przez płuca do krwi, co wspomaga mechanizmy odpornościowe organizmu i przyspiesza regenerację uszkodzonych tkanek oraz narządów. W trakcie zabiegu, w komorze hiperbarycznej osoba ma stały kontakt wzrokowy oraz głosowy z personelem. System komunikacji umożliwia natychmiastowe poinformowanie pracownika o złym samopoczuciu czy wystąpieniu jakichkolwiek innych dolegliwości.

W komorze łagodnej OMNIOXY gdzie priorytetem jest bezpieczeństwo i wygoda pacjenta – znajduje się koncentrator tlenu działający w sposób cykliczny. Jest to innowacja na rynku komór łagodnych. Dlatego wspominamy o tym jako jednym z możliwych aspektów działania komory. Po 20 minutach działania następuje kilka minut przerwy, które są odpoczynkiem dla płuc. Takie podejście pozwala zminimalizować potencjalne ryzyko związane z tlenoterapią, np. możliwość zatrucia tlenem. W przypadku wielu innych komór operator musi pamiętać o włączaniu i wyłączaniu koncentratora. W urządzeniach OMNIOXY następuje to automatycznie, a tym samym wyklucza to możliwość wystąpienia błędu ludzkiego. Dlatego też ten rodzaj łagodnych komór hiperbarycznych jest bezpieczny, także w tlenoterapii domowej.

Ostatnia część sesji to rozprężanie, czyli wyrównanie ciśnienia w komorze hiperbarycznej z powrotem do panującego na zewnątrz poziomu. Podobnie jak sprężanie, trwa około 6-12 minut. Następnie osoba może opuścić komorę. Po zabiegu większość osób odczuwa przypływ energii i rześkość, lecz w niektórych przypadkach może pojawić się senność oraz lekkie zmęczenie.

Wskazania do tlenoterapii hiperbarycznej

Jakie odczucia towarzyszą zabiegowi tlenoterapii hiperbarycznej?

Odpowiednio przeprowadzony zabieg w komorze hiperbarycznej jest bezbolesny i nieinwazyjny. Jednak zmiany ciśnienia w trakcie sprężania oraz rozprężania powietrza mogą wywołać lekki dyskomfort odczuwany w uszach.

Jest to porównywalne do lotu samolotem podczas jego startu i lądowania – wtedy również (podobnie jak w komorze) następuje zmiana ciśnienia i uszy się “zatykają”. W momencie osiągnięcia docelowego poziomu 1,3 ATA lub 1,5 ATA ten dyskomfort znika, ponieważ ciśnienie się już nie zmienia. Istnieją techniki służące wyrównaniu ciśnienia w uszach. Możesz wykorzystać je jeszcze przed pojawieniem się pierwszych sygnałów świadczących o nadchodzącym, chwilowym dyskomforcie. Wszystkiego dowiesz się w poniższym artykule.

Tlenoterapia hiperbaryczna jest metodą przyjazną dla osób w każdym wieku i staje się podstawą w regeneracji pozabiegowej i pochorobowej. Zalety jej regularnego używania są udokumentowane na podstawie wielu badań medycznych oraz zasług na przestrzeni lat. Dzięki łatwiejszej dostępności i bezpieczniejszej obsłudze możesz skorzystać z takich zabiegów w całej Polsce.

Dowiedz się więcej!

Menu