fbpx

Udar, a skuteczność tlenoterapii hiperbarycznej

Tlen, który rozpuszcza się w osoczu i dociera do każdej komórki w ciele. Jak pokazują liczne badania z zakresu neurologii, taki zabieg może znacznie pomóc osobom po udarze mózgu. Poznaj tlenoterapię hiperbaryczną!
Udar a tlenoterapia hiperbaryczna

Czy udar i jego postępujące efekty można powstrzymać?

Udar mózgu dotyka ok. 60-70 tysięcy osób rocznie w Polsce, 20-30% z nich kończy się zgonem. W wyniku udaru wiele osób zostaje dotkniętych poważnymi problemami z poruszaniem czy komunikacją,  a co za tym idzie znacznym pogorszeniem jakości życia. Czy tlenoterapia hiperbaryczna jest w stanie wspomóc rehabilitację tych osób i pomoc im wrócić do dawnej sprawności? Ten artykuł rozjaśni twoje wątpliwości!

Tak jak w przypadku wielu chorób, w przypadku udaru, kluczową rolę odgrywa czas przystąpienia do leczenia. Badania pokazują, że największe szanse na pełne odzyskanie sprawności mają pacjenci, którzy w ciągu od 3 do 6 godzin po udarze zostaną objęci odpowiednią opieką medyczną.

Co jednak z tymi, którzy nie otrzymali tej pomocy dostatecznie szybko i nadal borykają się z jego skutkami? Nadzieją jest dla nich długa rehabilitacja, zarówno ruchowa, jak i kognitywna. Coraz częściej mówi się też o tlenoterapii hiperbarycznej jako metodzie, która wspiera leczenie i jest świetnym uzupełnieniem zabiegów rehabilitacyjnych.

Najczęstsze skutki udaru

Udar mózgu to w rzeczywistości poważne i nagłe zaburzenie krążenia w mózgu, które może powstać z powodu niedokrwienia spowodowanego zatkaniem naczyń przez skrzep krwi lub blaszkę miażdżycową. Inną przyczyną udaru jest przerwanie naczynia mózgowego. Dwa główne rodzaje udaru to udar krwotoczny (wylew krwi do mózgu) i udar niedokrwienny (zawał mózgu). Powodów wystąpienia udaru może być wiele, a najczęstsze z nich to otyłość, nadciśnienie, choroby serca, nadużywanie alkoholu, cukrzyca czy palenie papierosów. Choć do udaru może dojść nawet u młodych osób, to w największej grupie ryzyka są mężczyźni po 55 roku życia.

Oto kilka skutków udaru mózgu:

  • Niepełnosprawność ruchowa, w tym niedowład prawej lub lewej strony ciała i zaburzenia pracy mięśni.
  • Zaburzenia poznawcze, w tym niewyraźne mówienie, zaburzenia pamięci, problemy z koncentracją i z wykonywaniem codziennych czynności, które do tej pory nie sprawiały żadnych problemów.
  • Zaburzenia emocjonalne, takie jak gorsze samopoczucie, epizody depresyjne, apatia, stany lękowe oraz niekontrolowany płacz lub śmiech.
  • Padaczka po udarowa, w różnym spektrum ataków.
  • Pogorszenie ogólnego stanu zdrowia. Może pojawić się zapalenie płuc, zakażenie dróg moczowych oraz zakrzepy i zatory.

Wszystkie te skutki i powikłania znacznie utrudniają życie, a w wielu przypadkach wykluczają chorych z życia zawodowego i społecznego. Część z nich można zminimalizować z pomocą rehabilitacji, która czasami trwa nawet kilka lat.

Rehabilitacja po udarze mózgu

Na skutek udaru mózgu i obumarcia neuronów wiele osób traci zdolności do wykonywania podstawowych czynności. Dlatego rehabilitacja to żmudny proces uczenia wszystkiego od nowa. Oczywiście na to, jakie sposób leczenia i rehabilitacji zostanie wybrany dla danego pacjenta, zależy od rodzaju udaru, zakres szkód, które poczynił, innych chorób przewlekłych, wieku  oraz od neuroplastyki (skłonności tkanek do budowania nowych połączeń nerwowych). Dlatego każda terapia planowana jest indywidualnie.

Na czym polega? Początkowo osoba po udarze większość czasu spędza w pozycji leżącej, przez co jest narażona na odleżyny, zakażenia, zatory, a dodatkowo bardzo osłabiona i podatna na bakterie i wirusy. Lekarze starają się jej zatem zapewnić bezpieczne środowisko, które pozwoli na rozpoczęcie rehabilitacji i kontrolę stanu zdrowia.

Kolejnymi etapami rehabilitacji jest próba pionizacji, czyli przywrócenia zdolności do stania, oraz aktywizacja mięśni i fizjoterapia. Chory stopniowo uczy się powtarzać określone ruchy i poruszać kończynami. W zależności od potrzeb leczenie obejmuje też naukę mowy i czytania. Ważna jest też rehabilitacja środowiskowa i pomoc pacjentowi w budowaniu relacji z innymi oraz w odnajdywaniu się na nowo w codziennym życiu. Tlenoterapia hiperbaryczna okazuje się być skutecznym środkiem wspierającym rehabilitację, pobudzając organizm do lepszego krążenia i działania neuronów. Niektóre badania pokazują, że takie zabiegi mogą znacznie przyspieszyć rehabilitację chorych.

Jak tlenoterapia hiperbaryczna wspiera rehabilitację osób po udarze?

Tlenoterapia hiperbaryczna to zabieg polegający na dostarczaniu dużych dawek tlenu do organizmu w środowisku o podwyższonym ciśnieniu. Komory hiperbaryczne o ciśnieniu od 1,3 do 1,5 ATA są znacznie łatwiej dostępne i nie wymagają długiego oczekiwania na zabieg, wystarczy zgoda lekarza prowadzącego oraz wykluczenie wszelkich przeciwwskazań. Osoba, która przebywa w komorze, przez około godzinę wdycha skoncentrowany tlen, który rozpuszcza się w osoczu i dociera do każdej komórki w ciele. Jak pokazują liczne badania z zakresu neurologii, taki zabieg może znacznie pomóc osobom po udarze mózgu.

Mózg to organ, który zużywa około 20% tlenu w skali całego organizmu. Choć to stosunkowo dużo, to nie jest wystarczająco, żeby pobudzić wszystkie uśpione neurony do pracy. Aktywuje zaledwie od 5 do 10% z nich. Tlenoterapia hiperbaryczna zastosowana po udarze zwiększa dawki tlenu, które docierają do neuronów i działają tam, gdzie jest taka potrzeba.

Sesje tlenoterapii hiperbarycznej:

  • dotleniają tkanki i komórki w organizmie,
  • poprawiają mikrokrążenie,
  • zmniejszają obrzęk mózgu,
  • aktywują uśpione neurony,
  • wspierają proces tworzenia się nowych komórek nerwowych i nowych naczyń włosowatych,
  • pomagają przywrócić równowagę po niedokrwieniu mózgu.

W praktyce oznacza to, że tlenoterapia hiperbaryczna może pomóc chorym odzyskać częściową lub całkowitą sprawność ruchową, a także pozytywnie wpłynąć na zdolność mowy, czytania, koncentracji czy zapamiętywania. To duże wsparcie w rehabilitacji osób po udarze. Tak znaczące, że Europejska Komisja ds. Medycyny Hiperbarycznej na konferencji w 2017 roku zaleciła tlenoterapię hiperbaryczną jako jedną z metod wspierającą leczenie.

Udar mózgu, a tlenoterapia hiperbaryczna

Powikłania po udarze mózgu mogą być bardzo poważne i rozległe. Nagłe zaburzenie krążenia bywa śmiertelne lub kończy się niedowładem kończyn, zaburzeniami mowy czy zdolności poznawczych. Rehabilitacja zwykle trwa latami. Tlenoterapia hiperbaryczna może wspomóc regenerację i znacznie przyspieszyć rehabilitację osoby po udarze.

Pokazują to liczne badania. Więcej na ich temat przeczytasz w artykule:

Źródła:

https://journals.viamedica.pl/forum_medycyny_rodzinnej/article/viewFile/10306/8806
https://www.poradnikzdrowie.pl/zdrowie/uklad-nerwowy/udar-mozgu-przyczyny-objawy-rodzaje-leczenie-aa-y2aJ-9UJd-C8Tv.html
https://www.mp.pl/pacjent/udar/filmy/130351,jakie-znaczenie-ma-rehabilitacja-po-udarze
https://journals.viamedica.pl/forum_medycyny_rodzinnej/article/viewFile/10162/8662

Menu