fbpx

Wpływ tlenoterapii hiperbarycznej na objawy stopy cukrzycowej

Stopa cukrzycowa to jedno z najgroźniejszych powikłań cukrzycy. Dziś wyjaśnimy, jakie są objawy stopy cukrzycowej i jak leczyć tę dolegliwość. Podpowiemy również, w jaki sposób tlenoterapia hiperbaryczna pomaga redukować objawy tego niebezpiecznego schorzenia.

Tlenoterapia hiperbaryczna — jak wpływa na objawy stopy cukrzycowej?

Stopa cukrzycowa to jedno z najgroźniejszych powikłań cukrzycy. Dziś wyjaśnimy, jakie są objawy stopy cukrzycowej i jak leczyć tę dolegliwość. Podpowiemy również, w jaki sposób tlenoterapia hiperbaryczna pomaga redukować objawy tego niebezpiecznego schorzenia.

Zespół stopy cukrzycowej (ZSC) zwany potocznie stopą cukrzycową to jedno z najgroźniejszych powikłań cukrzycy. Mianem ZSC określa się zespół patologicznych stanów występujących w obrębie stóp u pacjentów z cukrzycą. Jak pokazują statystyki, dotyka on od kilku do kilkunastu procent chorych. Bagatelizowany i nieleczony może skutkować nawet amputacją kończyny. Jak wskazują dane Polskiego Stowarzyszenia Diabetyków w Polsce, w ciągu roku z powodu stopy cukrzycowej wykonuje się aż 15 000 amputacji kończyn!

Rodzaje zespołu stopy cukrzycowej

Zespół stopy cukrzycowej może przybierać formę zespołu stopy niedokrwiennej lub neuropatycznej. Przyczyną zespołu stopy niedokrwiennej jest gorsze ukrwienie stopy, zespołu stopu neuropatycznej — uszkodzenia w obrębie obwodowego układu naczyniowego.

Jak powstaje zespół stopy cukrzycowej?

Główną przyczyną zespołu stopy cukrzycowej jest źle leczona (lub nieleczona) cukrzyca.

Efektem zaniedbań jest zwiększony poziom glukozy we krwi i niedostateczne ukrwienie kończyny. Podłożem tej dolegliwości może być także neuropatia — uszkodzenie czuciowych włókien nerwowych. Długotrwałe niedokrwienie prowadzi do powstawania (i gorszego gojenia) ran i owrzodzeń, (przerwania ciągłości tkanek, najczęściej o wałowatych brzegach), mniejszej wrażliwości na ból oraz osłabienia struktury kości i stawów. W konsekwencji stopy często ulegają deformacji (palce młoteczkowate, koślawy paluch, uwypuklenie podeszwowej części stopy), a chory ma kłopoty z chodzeniem i wykonywaniem codziennych czynności. Jeśli w wyniku uszkodzenia nerwów pacjent straci czucie bólu i temperatury, jest także narażony na zwiększone ryzyko urazów stopy — np.oparzeń.

Objawy zespołu stopy cukrzycowej

Do najwcześniejszych objawów stopy cukrzycowej należą:

  • sucha, łuszcząca się skóra;
  • grzybica stóp,
  • dolegliwości bólowe, nasilające się nocą;
  • skurcze, uczucie mrowienia i kłucia w stopie.

W kolejnych etapach chorzy skarżą się na:

  • gorsze gojenie się ran;
  • pęknięcia i owrzodzenia naskórka;
  • martwicę skóry;
  • zmniejszoną wrażliwość na ból i dotyk;
  • deformację kości i stawów.

Wg klasyfikacji Wagnera zespół stopy cukrzycowej może przyjmować następujące stadia:

  • Stopa wysokiego ryzyka, bez obecnego owrzodzenia;
  • Owrzodzenie powierzchowne;
  • Owrzodzenie z towarzyszącym stanem zapalnym skóry i tkanek podskórnych;
  • Jw. i dodatkowo stan zapalny kości, ropowica stopy;
  • Ograniczona martwica sucha lub wilgotna;
  • Rozległa martwica, wskazania do amputacji.

Stopa cukrzycowa — grupy ryzyka

Najbardziej narażone na powstanie zespołu stopy cukrzycowej są osoby chorujące na cukrzycę typu 2 oraz te, u których cukrzycę zdiagnozowano zbyt późno.

Leczenie zespołu stopy cukrzycowej

Leczenie stopy cukrzycowej nie jest łatwe. Ze względu na szeroki zakres objawów towarzyszących temu schorzeniu chory musi być pod stałą opieką nie tylko diabetologa, ale także podologa, dietetyka, ortopedy, dermatologa i chirurga naczyniowego.

Aby zatrzymać objawy choroby, niezbędne jest leczenie objawów samej cukrzycy oraz:

używanie specjalistycznych preparatów (np. ze srebrem) i opatrunków na rany i owrzodzenia;

  • noszenie specjalnego obuwia ortopedycznego i/lub wkładek;
  • usuwanie odcisków i modzeli;
  • jeśli to konieczne — zabiegi mające na celu usunięcie zmian naczyniowych.

W przypadku ropowicy — rozległego stanu zapalnego będącego konsekwencją owrzodzeń stosuje się leczenie chirurgiczne. Polega ono na drenażu rany i usunięciu ropnej treści.

Profilaktyka stopy cukrzycowej

Czy osoba chora na cukrzycę może uniknąć komplikacji w postaci stopy cukrzycowej?

Aby zminimalizować ryzyko rozwoju stopy cukrzycowej, chorzy powinni przestrzegać zaleceń lekarza diabetologa oraz:

  • regularnie wykonywać badania diabetologiczne;
  • regularnie kontrolować stan stóp, zwracając szczególną uwagę na barwę i temperaturę skóry. Podwyższone parametry mogą świadczyć o stanie zapalnym. A ten może być pierwszym objawem groźnego powikłania;
  • zadbać o codzienną higienę stóp i pielęgnować kończyny specjalistycznymi preparatami.

Działaniem, które zmniejsza ryzyko wystąpienia objawów stopy cukrzycowej, jest także noszenie szerokiego, lekko zasznurowanego obuwia. Rozwój istniejących (modzeli, owrzodzeń i deformacji) pozwala zatrzymać noszenie wkładek ortopedycznych, które powodują równomierny rozkład ciśnienia podeszwowego. Takie wkładki powinny być wykonywane na indywidualne zamówienie, po konsultacji z lekarzem.

Skutecznym wsparciem w redukcji objawów stopy cukrzycowej jest tlenoterapia hiperbaryczna.

Objawy stopy cukrzycowej a tlenoterapia hiperbaryczna

Jak wynika z badań omówionych i zawartych w pracy Tlenoterapia hiperbaryczna w zespole stopy cukrzycowej – co nowego? napisanej przez grupę naukowców (Jakub Włodarczyk, Paweł Karakuła, Joel Mathews, Marcin Włodarczyk) z Kliniki Chirurgii Ogólnej i Kolorektalnej Uniwersytetu Medycznego w Łodzi tlenoterapia hiperbaryczna odgrywa istotną rolę w redukowaniu objawów stopy cukrzycowej.

W procesie naprawy tkanek i gojenia się ran wzrasta zapotrzebowanie na tlen i stopień wykorzystania tlenu. Przewlekła hipoksja w obrębie rany wiąże się z zaś osłabieniem lub brakiem jej gojenia. Codzienne sesje HBOT pomagają dostarczać do miejsca uszkodzenia odpowiednią ilość tlenu, przyczyniając się w ten sposób do progresji procesu gojenia z fazy zapalnej do fazy proliferacji. Tlenoterapia hiperbaryczna poprawia neowaskularyzację poprzez działanie od miejsca rany. Podwyższone stężenie tlenu prowadzi także do zwiększenia produkcji tlenku azotu w szpiku kostnym. Jak wykazały liczne badania, stymuluje to mobilizację komórek macierzystych/progenitorowych ze szpiku kostnego u zdrowych osób, diabetyków oraz pacjentów leczonych uprzednio radioterapią, w wyniku czego dochodzi do zwiększenia liczby komórek macierzystych rekrutowanych do ran skórnych i przyspieszonego tworzenia naczyń krwionośnych. 

Omówienie wyników badań

Naukowcy omówili także wyniki badań służące porównaniu HBOT ze standardowym leczeniem owrzodzenia niedokrwiennego w przebiegu zespołu stopy cukrzycowej (standardową pielęgnacją rany). Co się okazało? W ramach porównań HBOT ze standardowym leczeniem obserwowano zmienne wyniku w zakresie liczby amputacji. Dowody wskazują na istnienie statystycznie istotnej różnicy na korzyść HBOT w zakresie zagojonych owrzodzeń. Po upływie jednego roku u pięciorga pacjentów z grupy HBOT obserwowano pełne wygojenie, podczas gdy u żadnego z pacjentów poddawanych jedynie standardowemu leczeniu nie osiągnięto całkowitego wyleczenia.

Tlenoterapia hiperbaryczna stanowi skuteczne wsparcie w leczeniu objawów stopy cukrzycowej, na każdym etapie. Jak wskazują autorki pracy naukowej Profilaktyka Zespołu Stopy Cukrzycowej — Kazimiera Zdziebło, Renata Stępień i Grażyna Wiraszka z Wydziału Lekarskiego i Nauk o Zdrowiu Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach, sesje w komorze hiperbarycznej powinny być jednym z elementów wielodyscyplinarnego leczenie zespołu stopy cukrzycowej. Taką tezę potwierdzają nie tylko wyniki badań, ale także doświadczenia naszych klientów.

Źródła:

http://mavipuro.pl/jourarch/R2020002.pdf
http://www.pjhf.wsbip.edu.pl/images/artykuly/1-2016.pdf

Menu